Dziennik Ustaw z 2001 r. Nr 100 poz. 1081
USTAWA
z
dnia 20 lipca 2001 r.
o kredycie konsumenckim.
(Dz.
U. z dnia 18 września 2001 r.)
Art. 1. Ustawa
reguluje zasady i tryb zawierania umów o kredyt konsumencki, zasady
ochrony konsumenta, który zawarł umowę o kredyt konsumencki, oraz
obowiązki przedsiębiorcy, który udzielił kredytu konsumenckiego.
Art. 2. 1. Przez
umowę o kredyt konsumencki rozumie się umowę, na mocy której
przedsiębiorca w zakresie swojej działalności, zwany dalej
"kredytodawcą", udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia
konsumentowi kredytu w jakiejkolwiek postaci.
2. Za umowę o kredyt konsumencki uważa
się w szczególności:
1) umowę pożyczki,
2) umowę kredytu
w rozumieniu przepisów prawa bankowego,
3) umowę o
odroczeniu konsumentowi terminu spełnienia świadczenia pieniężnego,
4) umowę, na
mocy której świadczenie pieniężne konsumenta ma zostać spełnione
później niż świadczenie kredytodawcy,
5) umowę, na
mocy której kredytodawca zobowiązany jest do zaciągnięcia zobowiązania
wobec osoby trzeciej, a konsument - do zwrotu kredytodawcy spełnionego
świadczenia,
6) umowę, na
mocy której kredytodawca zobowiązuje się do udzielenia kredytu
związanego z obowiązkiem wniesienia przez konsumenta, w
jakiejkolwiek formie, środków pieniężnych oprocentowanych poniżej
stopy rynkowej lub nieoprocentowanych.
3. Ustawę stosuje się także do umów,
na mocy których spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa w
zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie
udzielenia swojemu członkowi kredytu w celu bezpośrednio niezwiązanym
z działalnością gospodarczą.
4. Konsumentem jest osoba fizyczna, która
zawiera umowę z przedsiębiorcą w celu bezpośrednio niezwiązanym
z działalnością gospodarczą.
Art. 3. 1. Ustawy
nie stosuje się do umów o kredyt konsumencki:
1) o wysokości
mniejszej niż 500 zł i większej niż 80.000 zł albo równowartości
tych kwot w innej walucie niż waluta polska,
2) na mocy których
termin spłaty kredytu nie przekracza trzech miesięcy,
3) na mocy których
konsument nie jest zobowiązany do zapłaty oprocentowania ani
innych kosztów związanych z udzieleniem lub spłatą kredytu
konsumenckiego.
2. Ustawy nie stosuje się także do umów
o kredyt konsumencki:
1) w postaci
nieprzewidzianego w umowie, utrzymującego się za zgodą
kredytodawcy przez okres co najmniej trzech miesięcy, ujemnego
salda; do umów tych stosuje się art. 6, 9 i 10,
2) dotyczących
odpłatnego korzystania z rzeczy lub praw, jeżeli umowa nie
przewiduje przejścia własności rzeczy lub praw na konsumenta,
3) przeznaczony
na nabycie nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego, budowę,
odbudowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę, remont budynku lub
lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość lub na nabycie spółdzielczego
własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego oraz wniesienie wkładu
członkowskiego do spółdzielni mieszkaniowej,
4) w postaci
odroczenia terminu płatności za świadczenie niepieniężne, którego
przedmiotem jest stałe lub sukcesywne dostarczanie energii
elektrycznej, ciepła, paliw gazowych, wody, odprowadzenia nieczystości,
wywóz śmieci lub świadczenie innych usług, jeżeli konsument
zobowiązany jest do zapłaty za spełnione świadczenie w
ustalonych odstępach czasu w trakcie trwania umowy.
Art. 4. 1. Umowa
o kredyt konsumencki powinna być zawarta na piśmie, chyba że odrębne
przepisy przewidują inną szczególną formę. Kredytodawca obowiązany
jest niezwłocznie doręczyć konsumentowi umowę.
2. Umowa powinna zawierać następujące
dane:
1) imię,
nazwisko konsumenta i jego adres oraz imię, nazwisko (nazwę) i
adres (siedzibę) kredytodawcy, a gdy kredytodawcą jest osoba
prawna - także określenie organu, który zarejestrował działalność
kredytodawcy, i numer w rejestrze, pod którym kredytodawca został
wpisany,
2) wysokość
kredytu,
3) zasady i
terminy spłaty kredytu,
4) roczną stopę
oprocentowania oraz warunki jej zmiany,
5) opłaty i
prowizje oraz inne koszty związane z udzieleniem kredytu, w tym opłatę
za rozpatrzenie wniosku kredytowego oraz przygotowanie i zawarcie
umowy kredytowej, zwaną dalej "opłatą przygotowawczą",
będące elementem całkowitego kosztu kredytu, oraz warunki ich
zmiany,
6) informację o
całkowitym koszcie kredytu i rzeczywistej rocznej stopie
oprocentowania, o których mowa w art. 7 ust. 1 i 2,
7) sposób
zabezpieczenia, jeżeli umowa je przewiduje, oraz opłaty należne
kredytodawcy z tego tytułu,
8) informację o
pozostałych kosztach, do których zapłaty zobowiązany jest
konsument w związku z zawartą umową,
9) informację o
łącznej kwocie wszystkich kosztów, opłat i prowizji, do których
zapłaty zobowiązany jest konsument,
10) informację o
uprawnieniu i skutkach przedterminowej spłaty kredytu przez
konsumenta,
11) informację o
terminie, sposobie i skutkach wykonania uprawnienia do odstąpienia
od umowy przez konsumenta, o którym mowa w art. 11,
12) informację o
skutkach uchybienia postanowieniom dotyczącym zasad i terminu spłaty
kredytu.
3. Jeżeli nie jest możliwe podanie
kosztów, do których poniesienia zobowiązany jest konsument, należy
określić ich szacunkową wysokość oraz okoliczności, od których
zależy ich ostateczna wysokość i obowiązek zapłaty przez
konsumenta.
4. W przypadku umowy, o której mowa w
art. 2 ust. 2 pkt 6, kredytodawca obowiązany jest podać dodatkowo
maksymalny okres oczekiwania na kredyt oraz warunki odstąpienia od
umowy wniesienia środków pieniężnych.
Art. 5. 1. Jeżeli
kredyt konsumencki przeznaczony jest na nabycie określonej rzeczy
lub usługi, umowa, niezależnie od danych określonych w art. 4,
powinna zawierać:
1) opis rzeczy
lub usługi,
2) cenę nabycia
rzeczy lub usługi, jeżeli zapłata nastąpiłaby za gotówkę,
oraz cenę nabycia przy wykorzystaniu kredytu,
3) część ceny,
którą konsument jest zobowiązany zapłacić w gotówce,
4) warunki, od których
spełnienia uzależnione jest przejście własności rzeczy
sprzedanej na konsumenta, jeżeli umowa sprzedaży została zawarta
z zastrzeżeniem własności,
5) informację,
że kredyt jest dostępny wyłącznie od wskazanego przez sprzedawcę
kredytodawcy, jeżeli pomiędzy podmiotem, z którym konsument zawarł
umowę o nabycie rzeczy lub usługi, a kredytodawcą istnieje umowa,
na mocy której kredyt na nabycie rzeczy lub usługi jest dostępny
wyłącznie od tego kredytodawcy.
2. Przepisy dotyczące umowy o kredyt
konsumencki przeznaczony na nabycie określonej rzeczy lub usługi
stosuje się odpowiednio do umowy o kredyt konsumencki przeznaczony
na nabycie określonego prawa.
Art. 6. Jeżeli
zadłużenie konsumenta w związku z nieprzewidzianym w umowie
przekroczeniem salda na rachunku bankowym utrzymuje się za zgodą
kredytodawcy przez okres co najmniej 3 miesięcy, kredytodawca obowiązany
jest poinformować konsumenta pisemnie o rocznej stopie
oprocentowania i innych kosztach kredytu oraz o każdej ich zmianie.
Art. 7. 1. Całkowity
koszt kredytu oznacza wszystkie koszty wraz z odsetkami i innymi opłatami
i prowizjami, które konsument jest zobowiązany zapłacić za
kredyt wraz z utraconymi korzyściami z tytułu wniesienia środków
pieniężnych w przypadku kredytu, o którym mowa w art. 2 ust. 2
pkt 6, z wyjątkiem kosztów:
1) które ponosi
konsument w związku z niewykonaniem swoich zobowiązań wynikających
z umowy o kredyt konsumencki,
2) które w związku
z nabyciem rzeczy lub usługi ponosi konsument, niezależnie od
tego, czy nabycie następuje z wykorzystaniem kredytu,
3) prowadzenia
rachunku, z którego realizowane są spłaty, oraz kosztów przelewów
i wpłat na ten rachunek, chyba że konsument nie ma prawa wyboru
podmiotu prowadzącego rachunek, a koszty te przekraczają koszty
dla rachunków oszczędnościowych stosowane przez podmiot prowadzący
rachunek,
4) ustanowienia
zabezpieczeń i ubezpieczenia, z wyjątkiem kosztów ubezpieczenia
spłaty kredytu - wraz z oprocentowaniem i pozostałymi kosztami -
na wypadek śmierci, inwalidztwa, choroby lub bezrobocia konsumenta,
5) wynikających
ze zmiany kursów walut.
2. Wzory obliczenia rzeczywistej rocznej
stopy oprocentowania określa załącznik do ustawy.
3. Utracone korzyści z tytułu
wniesienia środków pieniężnych, w przypadku kredytu, o którym
mowa w art. 2 ust. 2 pkt 6, ustala się jako różnicę pomiędzy
oprocentowaniem rynkowym a stosowanym w tej umowie.
4. Przez oprocentowanie rynkowe, o którym
mowa w ust. 3, należy rozumieć średnie ważone oprocentowanie w
stosunku rocznym rachunków terminowych w złotych osób fizycznych
prowadzących gospodarstwa domowe w wysokości odpowiadającej
maksymalnemu okresowi oczekiwania na kredyt przewidzianemu w umowie,
ogłaszane przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego co sześć miesięcy
w Dzienniku Urzędowym Narodowego Banku Polskiego.
5. Jeżeli okres oczekiwania na kredyt, o
którym mowa w ust. 4, jest dłuższy niż 36 miesięcy, za
oprocentowanie rynkowe przyjmuje się średnie ważone
oprocentowanie w stosunku rocznym rachunków terminowych, o których
mowa w ust. 4, prowadzonych na 36 miesięcy.
Art. 8. 1. Konsument
jest uprawniony do spłaty kredytu przed terminem określonym w
umowie. Termin dokonania spłaty powinien odpowiadać terminom
wnoszenia rat określonym w umowie.
2. Jeżeli konsument spłaca kredyt przed
terminem, wówczas w przypadku:
1) kredytu
oprocentowanego - nie jest zobowiązany do zapłaty oprocentowania
za okres po spłacie kredytu,
2) kredytu
nieoprocentowanego - konsument ma prawo do zmniejszenia zapłaconych
kredytodawcy prowizji i opłat proporcjonalnie do okresu, o który
skrócono czas korzystania z kredytu.
3. Kredytodawca może zastrzec prowizję
za wcześniejszą spłatę kredytu konsumenckiego tylko w umowach
dotyczących kredytów walutowych lub kredytów o stałej stopie
procentowej w okresie kredytowania, o ile kwota kredytu jest wyższa
niż 5.000 zł.
4. Kredytodawca obowiązany jest rozliczyć
się z konsumentem w terminie 14 dni od dnia dokonania spłaty
kredytu.
Art. 9. 1. Weksel
lub czek konsumenta wręczony kredytodawcy w celu spełnienia lub
zabezpieczenia świadczenia wynikającego z umowy o kredyt
konsumencki powinien zawierać klauzulę "nie na
zlecenie".
2. W razie przyjęcia przez kredytodawcę
weksla lub czeku niezawierającego klauzuli "nie na
zlecenie" i przeniesienia takiego weksla lub czeku na inną
osobę, kredytodawca obowiązany jest do naprawienia poniesionej
przez konsumenta szkody w związku z zapłatą na rzecz posiadacza
weksla lub czeku.
3. Przepis ust. 2 stosuje się również,
gdy weksel lub czek znalazł się w posiadaniu innej osoby wbrew
woli kredytodawcy.
Art. 10. 1. Wyłączenie
lub ograniczenie zarzutów przysługujących konsumentowi w razie
przelewu przez kredytodawcę wierzytelności z umowy o kredyt
konsumencki jest bezskuteczne.
2. W razie przejęcia albo przystąpienia
przez konsumenta do długu wynikającego z umowy, na podstawie której
został udzielony kredyt konsumencki innej osobie, kredytodawca
obowiązany jest do poinformowania konsumenta na piśmie o warunkach
kredytu. Art. 4 ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio.
Art. 11. 1. Konsument,
z zastrzeżeniem ust. 6 i art. 12 ust. 1, może, bez podania
przyczyny, odstąpić od umowy o kredyt konsumencki w terminie 3 dni
od dnia zawarcia umowy. Jeżeli umowa o kredyt konsumencki nie
zawierała informacji o uprawnieniu do odstąpienia od umowy,
konsument może odstąpić od umowy w terminie 10 dni od dnia
otrzymania pisemnej informacji o prawie odstąpienia od umowy, nie później
jednak niż w terminie 2 miesięcy od dnia zawarcia umowy.
2. Kredytodawca obowiązany jest przy
zawarciu umowy wręczyć konsumentowi wzór oświadczenia o odstąpieniu
od umowy, z oznaczeniem swojego imienia, nazwiska (nazwy) i adresu
zamieszkania (siedziby).
3. Termin do odstąpienia od umowy jest
zachowany, jeżeli konsument przed jego upływem złoży pod
wskazanym przez kredytodawcę adresem oświadczenie o odstąpieniu
od umowy. W razie spełnienia świadczenia przez kredytodawcę przed
upływem terminu do odstąpienia od umowy odstąpienie staje się
skuteczne, jeżeli świadczenie zostanie zwrócone kredytodawcy łącznie
z oświadczeniem o odstąpieniu od umowy, z zastrzeżeniem ust. 4.
4. Jeżeli spełnienie świadczenia przez
kredytodawcę nastąpiło na rzecz podmiotu, od którego konsument
nabył rzecz lub usługę, i między tym podmiotem a kredytodawcą
istnieje umowa regulująca zasady udzielania kredytu konsumenckiego
na nabycie rzeczy lub usługi, konsument może odstąpić od umowy o
kredyt konsumencki poprzez złożenie oświadczenia, o którym mowa
w ust. 3. Warunki zwrotu świadczenia kredytodawcy określa umowa
zawarta między podmiotem, od którego konsument nabył rzecz lub usługę,
a kredytodawcą.
5. Przed upływem terminu do odstąpienia
od umowy konsument nie jest zobowiązany do spłaty kredytu ani zapłaty
oprocentowania. W razie odstąpienia od umowy kredytodawca obowiązany
jest niezwłocznie zwrócić poniesione przez konsumenta na rzecz
kredytodawcy koszty udzielanego kredytu, z wyjątkiem opłaty
przygotowawczej oraz pobranych przez kredytodawcę opłat związanych
z ustanowieniem zabezpieczenia.
6. Prawo do odstąpienia od umowy nie
przysługuje konsumentowi w razie zawarcia umowy o kredyt
konsumencki przeznaczony na nabycie rzeczy lub prawa, których cena
zależy wyłącznie od ruchu cen na rynku finansowym lub giełdowym.
7. Kredytobiorca jest uprawniony do odstąpienia
od umowy, o której mowa w art. 2 ust. 2 pkt 6, przed uzyskaniem
kredytu. Za okres utrzymywania wniesionych środków pieniężnych
należy mu się oprocentowanie określone w umowie, nie niższe
jednak niż określone na podstawie art. 7 ust. 4 i 5.
8. W przypadku odstąpienia od umowy, o
której mowa w ust. 7, kredytodawca obowiązany jest rozliczyć się
z konsumentem w terminie 14 dni od dnia odstąpienia od umowy.
Art. 12. 1. Jeżeli
kredyt konsumencki przeznaczony był na nabycie określonej rzeczy
lub usługi na podstawie umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa
lub na odległość, to odstąpienie przez konsumenta od tej umowy
jest skuteczne także wobec umowy o kredyt konsumencki.
2. W przypadku odstąpienia od umowy, o
którym mowa w ust. 1, kredytodawca obowiązany jest zwrócić
poniesione przez konsumenta koszty zgodnie z trybem określonym w
art. 11 ust. 5.
Art. 13. 1. W
razie odstąpienia przez konsumenta od umowy, na podstawie której
nabył on rzecz lub usługę, z powodu niewykonania lub nienależytego
wykonania zobowiązania, odstąpienie od tej umowy jest skuteczne
także wobec umowy o kredyt konsumencki, jeżeli pomiędzy
podmiotem, z którym konsument zawarł umowę o nabycie rzeczy lub
usługi, a kredytodawcą istnieje umowa, na mocy której kredyt na
nabycie rzeczy lub usługi jest dostępny wyłącznie od tego
kredytodawcy.
2. Jeżeli podmiot, z którym konsument
zawarł umowę o nabycie rzeczy lub usługi, udzielił kredytu we własnym
imieniu, wówczas odstąpienie od umowy sprzedaży jest skuteczne również
wobec umowy o kredyt konsumencki; ust. 3 stosuje się odpowiednio.
3. W przypadku, o którym mowa w ust. 1,
kredytodawca obowiązany jest zwrócić poniesione przez konsumenta
koszty zgodnie z trybem określonym w art. 11 ust. 5.
4. Jeżeli pomiędzy podmiotem, z którym
konsument zawarł umowę o nabycie rzeczy lub usługi, a kredytodawcą
istnieje umowa, o której mowa w ust. 1, kredytodawca jest obowiązany
względem konsumenta wykonać obowiązki wynikające z przepisów o
rękojmi za wady, gdyby spełniający świadczenie ich nie wykonał.
5. Jeżeli z powodu nienależytego
wykonania zobowiązania nastąpiło obniżenie ceny rzeczy lub usługi
nabytej z wykorzystaniem kredytu konsumenckiego, konsument jest
zwolniony z obowiązku spłaty kredytu w części odpowiadającej
kwocie, o którą nastąpiło obniżenie ceny.
Art. 14. W
razie zwłoki konsumenta z zapłatą dwóch pełnych rat kredytu,
kredytodawca może wypowiedzieć umowę po uprzednim wezwaniu
konsumenta, w trybie określonym w umowie kredytowej, do zapłaty
zaległych rat w terminie nie krótszym niż 7 dni od otrzymania
wezwania pod rygorem wypowiedzenia umowy. Termin wypowiedzenia umowy
nie może być krótszy niż 30 dni.
Art. 15. 1. W
przypadku naruszenia postanowień art. 4-7 treść zawartej umowy o
kredyt konsumencki ulega zmianie w ten sposób, że konsument obowiązany
jest do zwrotu kredytu bez oprocentowania i innych kosztów kredytu
należnych kredytodawcy, z zastrzeżeniem ust. 3, w terminie i w
sposób ustalony w umowie. Jeżeli umowa nie określa sposobu spłaty
kredytu, konsument obowiązany jest do jego zwrotu w równych
ratach, płatnych co miesiąc od dnia zawarcia umowy. Jeżeli umowa
nie przewiduje terminu spłaty kredytu, konsument obowiązany jest
do jego zwrotu w terminie pięciu lat.
2. W przypadku naruszenia postanowienia
art. 10 ust. 2 przepis ust. 1 stosuje się także do stosunku
prawnego powstałego na skutek przystąpienia do długu albo przejęcia
długu.
3. W przypadkach, o których mowa w ust.
1 i 2, konsument jest zobowiązany do poniesienia przewidzianych w
umowie kosztów ustanowienia zabezpieczenia i ubezpieczenia kredytu.
Art. 16. W
ogłoszeniach i reklamach dotyczących kredytu konsumenckiego
zawierających warunki udzielenia kredytu kredytodawca lub podmiot
pośredniczący w zawarciu umowy obowiązani są podawać rzeczywistą
roczną stopę oprocentowania, wyliczoną od całkowitego kosztu
kredytu.
Art. 17. Postanowienia
umowne nie mogą wyłączać ani ograniczać uprawnień konsumenta
przewidzianych w ustawie, także w razie dokonania wyboru prawa
obcego. W takich przypadkach stosuje się przepisy ustawy.
Art. 18. Do
umów objętych przepisami ustawy nie stosuje się przepisów
rozdziału I działu IV tytułu XI księgi trzeciej Kodeksu
cywilnego.
Art. 19. W
ustawie z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń (Dz. U. Nr 12,
poz. 114, z 1981 r. Nr 24, poz. 124, z 1982 r. Nr 16, poz. 125, z
1983 r. Nr 6, poz. 35 i Nr 44, poz. 203, z 1984 r. Nr 54, poz. 275,
z 1985 r. Nr 14, poz. 60 i Nr 23, poz. 100, z 1986 r. Nr 39, poz.
193, z 1988 r. Nr 20, poz. 135 i Nr 41, poz. 324, z 1989 r. Nr 34,
poz. 180, z 1990 r. Nr 51, poz. 297, Nr 72, poz. 422 i Nr 86, poz.
504, z 1991 r. Nr 75, poz. 332 i Nr 91, poz. 408, z 1992 r. Nr 24,
poz. 101, z 1994 r. Nr 123, poz. 600, z 1995 r. Nr 6, poz. 29, Nr
60, poz. 310 i Nr 95, poz. 475, z 1997 r. Nr 54, poz. 349, Nr 60,
poz. 369, Nr 85, poz. 539, Nr 98, poz. 602, Nr 104, poz. 661, Nr
106, poz. 677, Nr 111, poz. 724, Nr 123, poz. 779, Nr 133, poz. 884
i Nr 141, poz. 942, z 1998 r. Nr 113, poz. 717, z 1999 r. Nr 83,
poz. 931 i Nr 101, poz. 1178 oraz z 2000 r. Nr 22, poz. 271, Nr 73,
poz. 852, Nr 74, poz. 855 i Nr 117, poz. 1228) po art. 138b dodaje
się art. 138c w brzmieniu:
"Art. 138c. § 1. Kto
w zakresie działalności swojego przedsiębiorstwa zawiera z
konsumentem umowę o kredyt konsumencki z rażącym naruszeniem
wymagań dotyczących treści umowy albo z pominięciem obowiązku
doręczenia jej dokumentu, podlega karze grzywny.
§ 2. Tej
samej karze podlega, kto w ogłoszeniach i reklamach dotyczących
kredytu konsumenckiego, określając warunki udzielenia kredytu, nie
podaje rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania.
§ 3. Kto
przyjmuje od konsumenta weksel lub czek niezawierający klauzuli
«nie na zlecenie» w celu spełnienia lub zabezpieczenia
świadczenia wynikającego z umowy o kredyt konsumencki, podlega
karze grzywny.
§ 4. Jeżeli
przedsiębiorcą jest podmiot niebędący osobą fizyczną,
odpowiedzialność przewidzianą w przepisach § 1-3 ponosi osoba
kierująca przedsiębiorstwem lub osoba upoważniona do zawierania
umów z konsumentami."
Art. 20. W
ustawie z dnia 14 grudnia 1995 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych
(Dz. U. z 1996 r. Nr 1, poz. 2, z 1999 r. Nr 101, poz. 1178 i z 2001
r. Nr 8, poz. 64) w art. 29 dodaje się ust. 3 w brzmieniu:
"3. Do
umów o kredyt konsumencki zawieranych przez kasy stosuje się
przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2001 r. o kredycie konsumenckim (Dz.
U. Nr 100, poz. 1081)."
Art. 21. Do
umów zawartych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się
przepisy dotychczasowe.
Art. 22. Ustawa
wchodzi w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia.
ZAŁĄCZNIK
WZORY OBLICZENIA RZECZYWISTEJ ROCZNEJ STOPY
OPROCENTOWANIA
I. Wzór obliczenia rzeczywistej rocznej
stopy oprocentowania
1. Rzeczywistą roczną stopę
oprocentowania, wyrażoną w postaci rocznej stopy procentowej kwoty
udzielonego kredytu, kredytodawca oblicza zgodnie z następującym
wzorem matematycznym:
wzór
2. Poszczególne litery i symbole użyte
we wzorze oznaczają:
K numer
kolejnej wypłaty raty kredytu;
K' numer
kolejnej spłaty kredytu lub kosztów;
AK
kwotę wypłaty raty kredytu "K";
A'K'
kwotę spłaty kredytu lub kosztów "K' ";
S sumę;
m numer
ostatniej wypłaty raty kredytu;
m' numer
ostatniej spłaty kredytu lub kosztów;
tK okres,
wyrażony w latach lub ułamkach lat, pomiędzy pierwszą wypłatą
i kolejnymi wypłatami, począwszy od 2 do wypłaty "m";
tK' okres,
wyrażony w latach lub ułamkach lat, pomiędzy pierwszą spłatą
kredytu lub kosztów i kolejnymi spłatami, począwszy od 2 do spłaty
"m' ";
i rzeczywistą
roczną stopę oprocentowania.
3. W celu obliczenia rzeczywistej rocznej
stopy oprocentowania przyjmuje się następujące założenia:
1) kwoty wypłacane
i spłacane przez strony umowy o kredyt konsumencki nie muszą być
równe ani nie muszą być płacone w równych odstępach czasu,
2) datą początkową
będzie data pierwszej wypłaty raty kredytu,
3) odstępy czasu
między datami używanymi w obliczeniach wyrażone będą w latach
lub w ułamkach roku, przy czym rok liczy 365 dni, a w przypadku lat
przestępnych 366 dni,
4) wynik obliczeń
podaje się z dokładnością do co najmniej jednego miejsca po
przecinku, przy czym jeżeli cyfra występująca po wybranym przez
obliczającego miejscu po przecinku jest mniejsza niż 5, cyfrę tę
pomija się, gdy zaś jest większa albo równa 5, cyfrę poprzedzającą
zwiększa się o 1.
4. W celu obliczenia rzeczywistej rocznej
stopy oprocentowania uwzględnia się należności w wysokości z
dnia zawarcia umowy.
5. Obliczanie rocznej stopy procentowej
na podstawie kalendarza (1 rok = 365 dni lub 366 dni w przypadku lat
przestępnych).
Przykłady obliczeń:
1) Kwota pożyczki:
S = 1.000 euro w dniu 1 stycznia 1994 r.; spłata jednorazowa w
wysokości 1.200 euro dokonana w dniu 1 lipca 1995 r., tzn. w 1 1/2
roku lub 546 dni (365 + 181) od dnia pożyczki;
równanie przybiera postać:
wzór
lub
wzór
1 + i = 1,1296204
i = 0,1296204
powyższą liczbę zaokrągla się do 13% (lub
do 12,96% w przypadku dokładności do dwóch miejsc po przecinku).
2) Kwota pożyczki
wynosi S = 1.000 euro w dniu 1 stycznia 1994 r., lecz pożyczkodawca
zatrzymuje 50 euro na koszty administracyjne, a więc kwota pożyczki
wynosi w rzeczywistości 950 euro; spłata w wysokości 1.200 euro,
jak w przykładzie pierwszym, dokonana zostaje w dniu 1 lipca 1995
r.;
równanie przybiera postać:
wzór
lub
wzór
1 + i = 1,169026
i = 0,169026
powyższą liczbę zaokrągla się do 16,9%.
3) Kwota pożyczki
wynosi 1.000 euro w dniu 1 stycznia 1994 r.; spłata w dwóch równych
ratach po 600 euro każda, płatnych po roku i po dwóch latach od
dnia wypłaty pożyczki; równanie przybiera postać:
wzór
rozwiązanie algebraiczne daje i = 0,1306623,
co zaokrągla się do 13% (lub 13,07% w przypadku dokładności do
dwóch miejsc po przecinku).
4) Kwota pożyczki
wynosi 1.000 euro w dniu 1 stycznia 1994 r., zaś raty spłacone
przez pożyczkobiorcę wynoszą:
po 3 miesiącach (0,25 roku lub 90 dni)
- 272 euro
po 6 miesiącach (0,5 roku lub 181 dni)
- 272 euro
po 12 miesiącach (1 rok lub 365 dni)
- 544 euro
_________
ogółem
1.088
euro
równanie przybiera postać:
wzór
równanie pozwala na obliczenie "i"
drogą kolejnych przybliżeń;
wynik wynosi i = 0,13226, co zaokrągla się
do 13,2% (lub 13,23% w przypadku dokładności do dwóch miejsc po
przecinku).
II. Wzór obliczenia rzeczywistej rocznej
stopy oprocentowania dla kredytu, o którym mowa w art. 2 ust. 2 pkt
6
1. Rzeczywistą roczną stopę
oprocentowania dla kredytu, o którym mowa w art. 2 ust. 2 pkt 6,
kredytodawca obliczy zgodnie z następującym wzorem matematycznym:
|
M
SRt 0
UKOt + PNGt N
RKt + ODt + PNSt
S
----------- = S
------------ + S
-------------------
t=0
(1 + i)Rt t=-n (1 +
i)Rt t=1
(1 + i)Rt
|
2. Poszczególne litery i symbole użyte
we wzorze oznaczają:
S kwotę
udzielonego kredytu lub ratę wypłaconą w momencie t;
UKO utraconą
korzyść odsetkową;
PNG płatności
niezwrotne ponoszone w okresie wnoszenia środków pieniężnych
(prowizje, opłaty itp.);
RK ratę
kapitałową;
OD odsetki
zapłacone;
PNS płatności
niezwrotne ponoszone w okresie spłaty (prowizje, opłaty itp.);
n ilość
momentów ponoszenia opłat lub ponoszenia utraty korzyści w
okresie gromadzenia wkładu;
N ilość
momentów uiszczania rat kapitałowych lub ponoszenia kosztów
odsetek i innych opłat w okresie spłaty;
M ilość
momentów wypłaty rat kredytu;
Rt ułamek,
wyliczony dla momentu t, w liczniku: ilość dni do lub od momentu
0, w mianowniku: 365 jako standardowa długość roku (ułamkowa ilość
lat dzieląca dany moment od momentu 0 - podstawy dyskontowania).
3. Rzeczywistą stopą procentową dla
systemu oszczędnościowo-kredytowego jest najmniejsza wartość spełniająca
powyższe równanie.
4. W celu obliczenia rzeczywistej rocznej
stopy oprocentowania przyjmuje się następujące założenia:
1) kwoty wypłacane
i spłacane przez strony umowy o kredyt konsumencki nie muszą być
równe ani nie muszą być płacone w równych odstępach czasu,
2) datą początkową
będzie data pierwszej wypłaty raty kredytu,
3) odstępy czasu
między datami używanymi w obliczeniach wyrażone będą w latach
lub w ułamkach roku, przy czym rok liczy 365 dni, a w przypadku lat
przestępnych 366 dni,
4) wynik obliczeń
podaje się z dokładnością do co najmniej jednego miejsca po
przecinku, przy czym jeżeli cyfra występująca po wybranym przez
obliczającego miejscu po przecinku jest mniejsza niż 5, cyfrę tę
pomija się, gdy zaś jest większa albo równa 5, cyfrę poprzedzającą
zwiększa się o 1.
5. W celu obliczenia rzeczywistej rocznej
stopy oprocentowania uwzględnia się należności w wysokości z
dnia zawarcia umowy.
6. Przykład obliczenia rzeczywistej
rocznej stopy procentowej dla następującego systemu:
1) przyszły
kredytobiorca oszczędza przez 5 lat, wpłacając corocznie kwotę
1.000 zł, i otrzymuje oprocentowanie wartości wkładu w wysokości
5% (przy oprocentowaniu rynkowym 10%); odsetki są kapitalizowane,
2) w okresie
gromadzenia wkładu przyszły kredytobiorca może być obciążany
dodatkowymi płatnościami niezwrotnymi (opłaty, prowizje itp.),
3) po 5 latach ma
możliwość wykorzystania wkładu ze skapitalizowanymi odsetkami
oraz otrzymania kredytu o wartości dwukrotnie większej od
zgromadzonego kapitału,
4) spłata następuje
w 10 równych ratach rocznych,
5) kredyt jest
oprocentowany na 10% w stosunku rocznym, odsetki są obliczane od
niespłaconej wartości kredytu przed spłatą kolejnej raty kapitałowej,
6) w okresie spłaty
kredytobiorca może być obciążany dodatkowymi płatnościami (np.
prowizje),
7) wszystkie
koszty i nieotrzymane korzyści są dyskontowane na moment
otrzymania kredytu;
wyliczenie rzeczywistej stopy procentowej jest
dokonywane według następującej formuły:
|
0 UKOt + PNGt
10 RKt + ODt + PNSt
S
= S
------------ + S
-------------------
t=-4 (1 + i)t
t=1 (1 + i)t
|
gdzie:
S kwota
udzielonego kredytu;
UKO utracona
korzyść odsetkowa;
PNG płatności
niezwrotne ponoszone w okresie gromadzenia wkładu;
RK rata
kapitałowa;
OD odsetki
zapłacone;
PNS płatności
niezwrotne ponoszone w okresie spłaty;
kredyt, jaki otrzyma klient, wyniesie
11.603,83 zł;
raty spłacane przez kredytobiorcę wyniosą:
po pierwszym roku (365 dni)
- 1.160,38 zł (RK) + 1.160,38 zł (OD) =
2.320,77 zł,
po drugim roku (730 dni)
- 1.160,38 zł (RK) + 1.044,34 zł (OD) =
2.204,73 zł,
po trzecim roku (1.095 dni)
- 1.160,38 zł (RK) + 928,31 zł (OD) =
2.088,69 zł,
...
po dziesiątym roku (3.650 dni)
- 1.160,38 zł (RK) +116,04 zł (OD) =
1.276,42 zł;
wzór
dla określonego powyżej systemu rzeczywista
stopa oprocentowania wynosi zatem 12,585%.
|